Danh mục bài viết

Cập nhật 9/2/2015 - 21:13 - Lượt xem 2653

Bốn lời khuyên để việc nuôi dạy con cái dễ dàng hơn

Thần Học Thân Xác dạy rằng gia đình là trường học của yêu thương và đức hạnh, cha mẹ là những nhà giáo dục đầu tiên của con cái. Đúng vậy, những người thầy vĩ đại cũng cần biết những phương pháp nuôi dạy con cái tiên tiến vì cha mẹ đang dạy những bài học quan trọng nhất cho con,chúng ta cần biết những phương pháp tốt nhất hiện có.

Có rất nhiều phương pháp nuôi dạy con cái khác nhau mà các bậc cha mẹ có thể lựa chọn: sửa dạy bằng lời nói, cách ly (time-outs), nhận hậu quả và thậm chí là đánh đập. Nhưng làm thế nào để bạn biết thực sự phải làm những gì? Dưới đây là bốn lời khuyên có thể giúp bạn đánh giá hiệu quả của phương pháp dạy con của bạn và giúp làm cho việc nuôi dạy con cái dễ dàng hơn nhiều.

1. Phương pháp không thể thay thế cho tương quan.

Đó là một sự thật hiển nhiên trong tâm lý học gia đình "quy tắc mà không có tương quan sẽ dẫn đến nổi loạn". Các phương pháp nuôi dạy con cái sẽ không hiệu quả nếu bạn không có tương quan tốt với con cái. Chẳng hạn hiệu quả của phương pháp cách ly, ít nhất là một phần, dựa vào ý tưởng rằng con bạn không muốn rời xa bạn. Nếu mối tương quan của bạn đã xấu đi đến mức mà con bạn cảm thấy thà rằng ở xa bạn hơn là ở với bạn thì phương pháp cách ly sẽ là một phần thưởng cho hành vi xấu của chúng. Trong thực tế, có một nghịch lý, bạn càng sử dụng nó, hành vi của con bạn càng tệ hơn.

Nếu bạn nhận thấy rằng, dùng phương pháp không hiệu quả hoặc không mang lại hiệu quả tốt thì đó là lúc hãy để các phương pháp sang một bên và tập trung vào việc lắp đầy mối tương quan với con bạn. Hãy dành thời gian cho con bạn, chứ không phải tập trung vào việc sửa lỗi hoặc dạy bảo. Đi ra ngoài ăn sáng. Giúp con làm một việc gì. Chơi một trò nào đó mà con bạn giỏi (thậm chí có thể giỏi hơn bạn). Bạn sẽ thấy rằng khi mối tương quan của bạn với con tốt hơn, hầu như bất kỳ phương pháp nào bạn sử dụng sẽ có hiệu quả hơn.

2. Những phương pháp hiệu quả là có thể sử dụng ngay.

Để mang lại hiệu quả, một phương pháp phải là điều gì đó bạn có thể làm ngay. Nếu bạn không thể sử dụng nó ngay lập tức, nó không phải là một phương pháp, mà là một mối đe dọa. Các mối đe dọa mang lại động lực rất kém. Nói với một đứa trẻ, "Ba/mẹ sẽ lấy nó đi" (một mối đe dọa) không hiệu quả như chỉ cần lấy vật đó đi ngay sau đó. Ví dụ: nếu bạn đang nói chuyện với con bạn và nó cứ phớt lờ bạn, đừng nói: "Ba/mẹ sẽ tắt TV nếu con không bắt đầu lắng nghe". Hãy tiết kiệm lời nói. Chỉ cần tắt TV là đủ. Giờ thì bạn có được sự chú ý của con. Bạn có thể quyết định mở TV trở lại hay không khi bạn nói chuyện xong. Vấn đề là, kết quả không xảy ra ngay thì không phải là kết quả. Đừng lãng phí thời gian đe dọa. Thay vào đó, tập trung vào phương pháp mà bạn có thể sử dụng ngay lập tức.

3. Các phương pháp hiệu quả thì dễ thực hiện và nhất quyết thực hiện.

Có rất nhiều phương pháp dạy con là ý tưởng tuyệt vời trên giấy nhưng khó áp dụng. Chẳng hạn phương pháp tặng thưởng có giá trị kinh tế - token economy (bạn cho con một điểm khi con có những hành vi tốt và để dành đổi các phần thưởng hoặc các đặc quyền nhất định) là ý tưởng tuyệt vời về mặt lý thuyết, nhưng có thể rất khó thực hiện nếu bạn đang cố gắng sử dụng chúng với nhiều vấn đề với nhiều đứa con. Các phương pháp như thế sẽ mang lại hiệu tốt nhất nếu bạn sử dụng chúng với một đứa trẻ cho một vấn đề trong một khoảng thời gian hạn chế. Các phương pháp tốt nhất là những phương pháp dễ dàng theo dõi và buộc phải thực hiện. Đừng lãng phí thời gian với các phương pháp đòi hỏi quá nhiều nỗ lực để duy trì.

4. Phương pháp hiệu quả vạch ra hướng tích cực trước mắt

Các phương pháp hiệu quả không chỉ đơn tuần tập trung vào việc ngăn chặn hành vi xấu, chúng cũng dạy "điều tích cực trước mắt" (tức là các hành vi mong đợi mà cha mẹ muốn thay thế các hành vi tiêu cực). Rất nhiều lần cha mẹ hình dung rằng nếu họ làm một việc đủ tốt để dừng các hành vi xấu, thì hành vi tốt sẽ nảy sinh đúng lúc. Người ta thường không làm theo cách đó. Nếu một đứa trẻ đang cư xử không đúng hoặc là nó không biết phải làm gì để thay thế, hoặc nó không biết làm thế nào để làm điều nó cho là đúng trong hoàn cảnh cụ thể hoặc khi nó bị những cảm xúc cụ thể lấn át. Để mang lại hiệu quả, cha mẹ cần dạy cho con làm những gì để thay thế hoặc cách thực hiện hành vi thay thế trong bối cảnh đó.

Vấn đề là, hậu quả không xảy ra ngay chính là không gây hậu quả. Đừng lãng phí thời gian với những lời đe dọa.

Đây là nơi mà những hình phạt như la hét hoặc đánh đập thất bại. Chúng ngăn chặn hành vi xấu, nhưng chúng không làm bất cứ điều gì để dạy các kỹ năng mới. Cuối cùng một số trẻ sẽ tự tìm ra phải làm gì nhưng nhiều trẻ em khác sẽ chỉ ngừng làm thử. Những đứa trẻ ở nhóm sau trở nên hoàn toàn miễn dịch với những hậu quả hay trừng phạt. Một phụ huynh đã từng nói "Tôi không biết phải làm gì nữa. Tôi đã lấy đi tất cả mọi thứ ngoại trừ không khí". Nếu bạn có một đứa con như thế này, rất có thể là cách tiếp cận của bạn là kỷ luật rất nhiều, tập trung vào việc ngăn chặn thói xấu mà không nhất thiết dạy con phải làm gì để thay thế. Nói với một đứa trẻ phải làm gì là chưa đủ. Sử dụng phương pháp không chỉ chấm dứt hành vi xấu mà còn vạch ra “hướng tích cực trước mắt”, từng bước một trong nhiều bối cảnh khác nhau  là cách tốt nhất để đảm bảo rằng bạn không lãng phí năng lượng nuôi dạy con cái của mình.

Tạ Ân Phúc

 


Sinh hoạt khác

Tin Giáo Hội

Mục Tổng Hợp

» Xem tất cả Video

Liên kết website

Bài viết được quan tâm